Η λιαστή ντομάτα είναι μια τροφή που αποτελείται από ώριμες κανονικές τομάτες ή και από άνυδρες ντομάτες (ξεχωριστή ποικιλία ντοματών που είναι συνηθισμένη σε πολλά νησιά στο Αιγαίο Πέλαγος και μοιάζει με την ιταλική ποικιλία pomodori), που ξεραίνονται κάτω απο τον ήλιο για να εξατμιστεί το νερό που περιέχουν μέσα τους. Τα ντοματάκια χάνουν το 88% του βάρους τους μετά την αποξήρανση, ενώ οι μεγαλύτερες ντομάτες χάνουν το 93%.
Για να παραχθεί ένα κιλό λιαστής ντομάτας χρειάζονται γύρω στα 14 κιλά φρέσκιας ντομάτας. Οι λιαστές ντομάτες έχουν την ίδια διατροφική αξία με τις φρέσκιες, δηλαδή είναι πλούσιες σε λυκοπένιο,αντιοξειδωτικά και βιταμίνη C. Οι λιαστές ντομάτες υπάρχουν σε μεγάλη ποικιλία από χρώματα, μεγέθη και γεύσεις. Παραδοσιακά σερβίρονται με: ελαιόλαδο, δενδρολίβανο, βασιλικό και σκόρδο.
Οι λιαστές ντομάτες γινόταν το καλοκαίρι, που είναι η εποχή της ντομάτας. Μην ξεχνάμε πως παλιότερα δεν υπήρχαν θερμοκήπια και ψυγεία και τα λαχανικά ήταν εποχιακό είδος. Η διαδικασία είναι απλή.Κόβουμε τις ντομάτες στη μέση (οριζόντια, όχι κάθετα να χωριστεί στο κοτσάνι), τις αραδιάζουμε σε μια ξύλινη τάβλα ή ταψάκι, και τις πασπαλίζουμε με μπόλικο χονδρό αλάτι. Καλό είναι να βάλουμε μια στρώση χαρτί κουζίνας κάτω από τις ντομάτες, επειδή θα βγάλουν πολλά υγρά λόγω αλατιού και μπορεί να κολλήσουν στο ταψάκι.Μετά σκεπάζουμε με ένα τούλι για να μην πάνε οι μύγες, και τις αφήνουμε να ξεραθούν για περίπου 20 μέρες σε μέρος που το βλέπει πολύ ο ήλιος.Όταν ξεραθούν οι ντομάτες, τις κάνουμε αρμαθιές.
Η ντομάτα αναφέρεται ως λιαστή όταν αποξηραίνεται, κρεμασμένη σε αρμαθιές στον ήλιο, όπως συντηρούν τα μικρά ντοματάκια στη Σαντορίνη ή όταν είναι μεγαλύτερη, λιάζεται άλλοτε κομμένη σε φέτες κι άλλοτε κρεμούν ολόκληρο το φυτό, όπως στη Χίο(Πυργί). Η λιαστή ντομάτα στη συνέχεια πωλείται σε αρμαθιές ή συσκευάζεται σε ελαιόλαδο. Πελτέ ονομάζουν τη σάλτσα ντομάτας, η οποία βράζεται μέχρι το στάδιο της πλήρους συμπύκνωσης. Υφίσταται όμως και πελτές λιαστής τομάτας.
Μπορεί μάλιστα να ακούγεται παράξενο, αλλά οι ντομάτες ανήκουν στην ίδια οικογένεια με την πατάτα, τη μελιτζάνα και τον …καπνό. Κατάγονται από το Περού και στην Ευρώπη ήλθαν τον 16ο αιώνα. Στην Ελλάδα η ντομάτα καλλιεργείται από το 1925. Τα άνυδρα ντοματάκια της Σαντορίνης κατατάσσονται στα «Παραδοσιακά προϊόντα» της Ελλάδας.
ΥΛΙΚΑ-ΕΚΤΕΛΕΣΗ
2 κουταλάκια κοφτά ξερή μαγιά
2 φλυτζάνια χλιαρό νερό
1 κουταλάκι του γλυκού αλάτι
λίγο αλεύρι που φουσκώνει μόνο του για να κάνουμε τον χυλό
1 φλυτζάνι καλαμποκάλευρο
1 κουταλάκι του γλυκού ζάχαρη
αλεύρι που φουσκώνει μόνο του (όσο τραβήξει)
1 φλυτζανι τριμμένο αλμυρό μαστέλο
5-6 λιαστές ντομάτες ψιλοκομμένες
2-3 κουταλιές λάδι από το βάζο της λιαστής ντομάτας
Σουσάμι
Ρίχνουμε σε ένα μεγάλο μπώλ το νερό την μαγιά και το αλάτι και ανακατεύουμε να διαλυθεί.
Προσθέτουμε το αλεύρι και φτιάχνουμε ένα χυλό.
Το αφήνουμε σκεπασμένο σε ζεστό μέρος να φουσκώσει για 1 ώρα .
Προσθέτουμε την ζάχαρη, το αλάτι ,το καλαμποκάλευρο και το τυρί.
Προσθέτουμε τις λιαστές ντομάτες.
Ρίχνουμε σιγά σιγά το αλεύρι .
Zυμώνουμε μέχρι να έχουμε μια ζύμη μαλακή και εύπλαστη.
Προσθέτουμε το λάδι από τις λιαστές ντομάτες και ζυμώνουμε να απορροφηθεί.
Το σκεπάζουμε και το αφήνουμε σε ζεστό μέρος να <ανεβεί> για περίπου 1,1/2 ώρα.
Χωρίζουμε το ζυμάρι σε 2 μέρη και κάνουμε κουλούρες.
Τα βάζουμε σε λαδωμένα σκεύη και πασπαλίζουμε από πάνω το σουσάμι .
Τα αφήνουμε ξανά σκεπασμένα να φουσκώσουν για μισή ώρα .
Προθερμαίνουμε τον φούρνο μας στους 175 C .
Ψήνουμε για περίπου 45 λεπτά .
Τα βγάζουμε από το ταψί και τα βάζουμε σε καθαρή πετσέτα να κρυώσουν.
Διατηρούμε τα ψωμιά μας σκεπασμένα με πετσέτα η διάφανη μεμβράνη.
ΩΣ ΤΗΝ ΕΠΟΜΕΝΗ ΦΟΡΑ ..
ΝΑ ΠΕΡΝΑΤΕ ΚΑΛΑ ΚΑΙ ΝΑ ΜΑΓΕΙΡΕΥΕΤΕ ΑΚΟΜΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ!
(Επιμέλεια – Εκτέλεση συνταγής:Ρένα Κώστογλου)
(Φωτογραφίες :Ρένα Κώστογλου)